hamburger

Warto wiedzieć

« powrót do listy

Oleje roślinne - bogactwo natury

tłuszcze roślinne

Natura to przebogaty i nieprzebrany rezerwuar zasobów, wśród których człowiek znaleźć może praktycznie wszystko, co potrzebne mu jest do funkcjonowania. Zwłaszcza dziś, gdy wielowiekowemu doświadczeniu i mądrości przodków w sukurs przychodzi najnowsza technologia. Nie od dziś wiadomo, jak ważną rolę w naszym organizmie odgrywają tłuszcze, zwłaszcza te wielonienasycone OMEGA 3 i OMEGA 6.
Okazuje się, że obecnie całe nasze zapotrzebowanie na zdrowe tłuszcze może być z powodzeniem zaspokajane przez rośliny.

Z czego pozyskujemy oleje roślinne

Oleje roślinne pozyskuje się z nasion, z pestek, z orzechów, z miąższu owoców, a nawet z niektórych zarodków i otrębów. Najpopularniejszymi roślinami, z których tłoczymy olej stosowany w naszej kuchni, są: rzepak, słonecznik, oliwka, soja, dynia, orzech włoski, ale wycisnąć go można także z siemienia lnianego, winogron, miąższu awokado, rokitnika, palmy oleistej, zarodków kukurydzy czy otrębów ryżowych. 

Produkty, z których pozyskuje się olej roślinny

Jak wycisnąć olej z rośliny?

Technologia pozyskiwania oleju z roślin może być zaawansowana i wieloetapowa. Cały proces zaczyna się jeszcze na polu, gdzie wymagana jest odpowiednia pielęgnacja roślin. Po zebraniu surowca selekcjonuje się go tak, aby do obróbki wstępnej trafiły tylko rośliny najwyższej jakości. Następnie w zależności od rodzaju rośliny i zastosowanej metody można przeprowadzić tłoczenie oraz ekstrakcję i rafinację, czyli oczyszczenie oleju. Wszystkie te skomplikowanie brzmiące procesy mają zapewnić właściwy przebieg produkcji oleju, tak aby w wyniku obróbki nie stracił on swoich wysokich walorów smakowych i zdrowotnych.

Bogactwo źródeł, z jakich pozyskujemy surowiec do wytwarzania oleju roślinnego, gwarantuje też szeroki wachlarz produktów o bardzo różnych właściwościach i co za tym idzie wszechstronność ich zastosowań. Tłuszcze roślinne występują nie tylko w postaci ciekłej, ale mogą mieć również stałą konsystencję. Niektóre z nich zaleca się spożywać wyłącznie na zimno, inne przeznaczone są do krótkotrwałego smażenia, jeszcze inne dobrze znoszą wysokie temperatury.

na zimno

olej lniany

olej sojowy

olej z orzechów włoskich

olej z pestek winogron

krótkotrwałe smażenie

olej rzepakowy

oliwa z oliwek

wysokie temperatury

olej kokosowy

olej palmowy

Warto podkreślić, że większość olejów roślinnych ma korzystny profil tłuszczowy, tzn. proporcje pomiędzy nienasyconymi i nasyconymi kwasami tłuszczowymi. Rozkład kwasów tłuszczowych w poszczególnych rodzajach determinuje jednocześnie zastosowanie oleju w kuchni. Dla przykładu, oleje z dużą zawartością wielonienasyconych kwasów tłuszczowych należy stosować przede wszystkim na zimno, z kolei te bogate w kwasy nasycone dobrze znoszą wysokie temperatury i są zalecane do smażenia. Przyjrzyjmy się szczegółowemu zestawieniu:

Tłuszcze roślinne

Wykres 1. Zawartość nasyconych (NKT), jednonienasyconych (JNKT) oraz wielonienasyconych (WNKT) kwasów tłuszczowych w tłuszczach roślinnych.

NKT – tłuszcze nienasycone

JNKT – tłuszcze jednonienasycone

WNKT- tłuszcze wielonienasycone *

Jak wynika z powyższego zestawienia, natura jest bardzo zróżnicowana i daje nam ogromne możliwości, ale powinniśmy korzystać z nich umiejętnie i świadomie. Cieszmy się z jej darów. Na zdrowie!

 

* zob. H. Kunachowicz, I. Nadolna, B. Przygoda, K. Iwanow: Tabele składu i wartości odżywczych żywności, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005; U.S. Department of Agriculture, AgriculturalResearch Service. 2014.

Tłuszcze roślinne

 

Oleje tropikalne – co warto wiedzieć?